Horrory, które warto przeczytać

Poza książkami fantasy i sci-fi, na Fantasmarium dosyć regularnie pojawiają się też reprezentanci literatury grozy. Dlatego też postanowiliśmy przygotować dla Was listę horrorów, które, według nas, warto przeczytać. Kolejność jest przypadkowa, a jeśli jakichś tytułów brakuje, to pewnie dlatego, że jeszcze ich nie czytaliśmy – pomoc w komentarzach jak najbardziej mile widziana. 🙂 Myślę, że z czasem lista znacząco się wydłuży.

 

1. Egzorcysta William Peter Blatty

W 1973 roku William Peter Blatty otrzymał statuetkę za scenariusz filmowego Egzorcysty i tym samym do pewnego stopnia zrewolucjonizował obraz horroru w popkulturze, przepełnionego wtedy niezbyt wartościową, okultystyczną pulpą. Książka słusznie jest zaliczana do klasyków literatury grozy. Zatem zachęcam Was do lektury tej powieści, gdyż oprócz zrozumiałego napięcia i grozy, książka zmusza nas do zastanowienia się nad naturą człowieka – jak bardzo jesteśmy kruchymi i wrażliwymi istotami, a przy tym zdolnymi do nieludzkiego okrucieństwa – oraz refleksji nad tym, gdzie rodzi się zło.


2. Upiorna opowieść Peter Straub

Upiorna opowieść Petera Strauba to bez wątpienia jedna z perełek literatury grozy, po którą prędzej czy później powinien sięgnąć każdy miłośnik tego gatunku. Wielopłaszczyznowa, interesująca historia skłania czytelnika do głębszej analizy przedstawionych wydarzeń,  możliwość doszukiwania się odniesień intertekstualnych do klasyków horroru sprawia prawdziwą przyjemność, a straszne momenty, w których groza oparta jest na klimacie, a nie epatowaniu niepotrzebną przemocą, naprawdę robią wrażenie. Gratka dla każdego cierpliwego, lubiącego grozę czytelnika – polecam.


3. Inne światy Arthur Machen

Inne światy Arthura Machena jak to zazwyczaj bywa w przypadku zbiorów opowiadań, zawierają utwory lepsze i gorsze. Obok fantastycznego Białego ludu i Wielkiego Boga Pana, znajdziemy tutaj też, według mnie, kiepskie, takie jak Bystry Malec, czy Drzewo życia. Pomimo nieco sztywnych dialogów, czy faktu, że niektóre historie, po upływie już niemal stu lat, nie robią na czytelnikach takiego wrażenia jak dawniej, sądzę, że warto sięgnąć po opowiadania Machena. Jeśli jesteście fanami gatunku weird fiction albo chcielibyście przeczytać teksty, które okazały się inspiracją dla takich pisarzy jak chociażby H.P. Lovecraft.


4. Muzeum dusz czyśćcowych Stefan Grabiński

Muzeum dusz czyśćcowych to prawdziwa perełka na rynku książki – jedna z naprawdę rzadkich sytuacji, kiedy doskonałe wydanie, łączy się z fantastyczną treścią. Pomimo upływu lat, utwory Grabińskiego dzięki grozie czającej się w na pozór przewidywalnej codzienności, dalej potrafią przyprawić czytelnika o gęsią skórkę oraz skłonić do myślenia. Kunsztowny styl autora, prawdziwie niepokojące historie i do tego klimatyczne ilustracje Macieja Kamudy sprawiają, że lektura jest w tym przypadku czystą przyjemnością. Muzeum dusz czyśćcowych Stefana Grabińskiego to bez wątpienia klasyk literatury grozy, którego bez obaw można postawić w towarzystwie M.R. Jamesa, Algernona Blackwooda, czy innych magnatów tego gatunku.


5. Dracula Bram Stoker

Powieść Brama Stokera jest na pewno interesującym zapisem przemian XIX wieku, a także kopalnią ikon popkulturowych, co możemy chociażby zobaczyć w popularnym serialu „Penny dreadful”. “Drakulę” pomimo sędziwego wieku naprawdę dobrze się czyta. Według mnie książka przetrwała próbę czasu, też dzięki nowemu tłumaczeniu Magdaleny Moltzan-Małkowskiej. Jeśli ktoś z Was jest tym szczęściarzem i jeszcze nie przeczytał „Draculi”, gorąco zachęcam do zapoznania się z powieścią, szczególnie jeśli szukacie dobrej rozrywki i chcecie rozpocząć przygodę z literaturą grozy.


6. Terror Dan Simmons

Trudno o lepszą “zimową książkę” niż Terror Simmonsa. Autor sprawia, że czytelnik może poczuć mróz nękający uczestników ekspedycji Franklina, a opowiadana historia naprawdę wciąga. W trakcie lektury kilkukrotnie miałem skojarzenie z innymi pozycjami obowiązkowymi na zimę, a mianowicie opowiadaniem H.P. Lovecrafta “W górach szaleństwa” i filmem Johna Carpentera “Coś”. Jeśli jesteście fanami literatury grozy albo po prostu chcecie przeczytać ciekawą książkę w sam raz na panujące za oknem mrozy.


7. Wendigo i inne upiory Algernon Blackwood

Momentami nierówny zbiór opowiadań Algernona Blackwooda, zawiera dwa klasyczne opowiadania grozy – Wierzby oraz Wendigo, które każdy fan literatury grozy po prostu powinien przeczytać. Pomimo iż niektórym tekstom tego klasyka horroru nie udało się pomyślnie przejść próby czasu, to uważam, że warto zapoznać się z Wendigo i inne upiory choćby dla dwóch wspomnianych wcześniej utworów.


8. Dom z liści Mark Z. Danielewski

Eksperyment literacki Marka Danielewskiego wśród czytelników już od dawna owiany jest legendą. Dziwna konstrukcja, częste zmiany narratorów, przypisy do nieistniejących książek etc. sprawiają, że lektura Domu z liści jest nie lada wyzwaniem, a fabuła to też w dużej mierze zagadka. Jeśli szukacie wymagającego horroru, myślę, że warto zmierzyć się z powieścią Danielewskiego.


9. Bestia w jaskini, Zgroza w Dunwich, Przyszła na Sarnath ZagładaH.P. Lovecraft

Na liście horrorów, które warto przeczytać, nie mogło oczywiście zabraknąć H.P. Lovecrafta i jego opowiadań. W wielu jego tekstach widać też zauroczenie wiekiem XVIII i odpowiednim dla niego wzniosłym, pięknym stylu pisania. Kolejną cechą charakterystyczną utworów Lovecrafta jest widoczny w nich lęk autora przed ogromem kosmosu i naturą ludzką. Pomijając pewne wyjątki (takie jak chociażby Wyrzutek), bohaterami zazwyczaj są ludzie oświeceni, tacy jak antykwariusze, czy naukowcy, którzy wskutek jakiegoś wydarzenia wkraczają na niebezpieczną ścieżkę, na końcu której czeka na nich konfrontacja z jakimś potworem (zwykle kończy się to dla badacza obłędem). Doskonała lektura na jesienny, czy zimowy wieczór.

Zapraszamy też do lektury naszego rankingu najlepszych opowiadań H.P. Lovecrafta.   


10. Opowieści o duchach oraz Opowieści starego antykwariuszaM.R. James

Opowieści o duchach i Opowieści starego antykwariusza M.R. Jamesa to kawał naprawdę dobrej literatury grozy. Autor wyjawia czytelnikowi dokładnie tyle, aby go zaciekawić, ale przy tym ukrywa wystarczająco wiele, aby pobudzić jego wyobraźnię do działania. Opisy są sugestywne i skonstruowane z charakterystyczną dla pisarza dbałością o szczegóły, a niektóre wizje, jeśli nie powrócą później w koszmarach, to na pewno wywołają gęsią skórkę. Obie książki przetrwały próbę czasu i dalej mogą przestraszyć! Polecam fanom literatury grozy i nie tylko.

Zapraszamy też do lektury naszego artykułu dotyczącego grozy w Opowieściach starego antykwariusza.


11. W ciemnym zwierciadle Joseph Sheridan Le Fanu

 

W trakcie czytania “W ciemnym zwierciadle” często miałem mieszane odczucia. Z jednej strony utwory pełne są ciekawych pomysłów i potrafią przestraszyć, z drugiej jednak borykają się one z nużącymi spadkami tempa, czy po prostu dłużyznami. Koniec końców lektura sprawiła mi jednak sporą przyjemność.

PS. To właśnie w tym zbiorze opowiadań do życia została powołana legendarna wampirzyca – Carmilla


12. Solomon Kane Robert E. Howard

 

Wiele utworów Roberta E. Howarda (nie tylko tych dotyczących Solomona Kane’a) mniej lub bardziej wkracza do królestwa literatury grozy. Opowiadania autora Conana są dynamiczne, pełne zwrotów akcji, ekscytujących walk, ale też mrożących krew w żyłach momentów. Jeśli szukacie lżejszej lektury, która pozwoli Wam się odprężyć po pracowitym dniu, to myślę, że warto sięgnąć chociażby po któryś ze zbiorów opowiadań Howarda.


13. Pokój Gene Wolfe

 

“Pokój” to powieść nietuzinkowa, wymagająca od czytelnika pełnego zaangażowania i poświęcenia jej odpowiedniej ilości czasu (nie można dać się zwieść zaledwie 232 stronom), a odkrycie prawdziwej historii Aldena Weera daje ogromną satysfakcję (i gęsią skórkę). Pomimo iż czytanie książki Wolfe’a bywa męczące, to uważam, że warto po nią sięgnąć. Jeśli szukacie naprawdę ambitnego ghost story, to myślę, że nie będziecie zawiedzeni Pokojem Gene’a Wolfe’a.


14. W poszukiwaniu Jake’a China Mieville

 

Książka Chiny Mieville’a to bardzo dobry, choć momentami nierówny zbi

ór opowiadań, mogący służyć jako swoisty papierek lakmusowy dla osób chcących zapoznać się z twórczością autora. W trakcie lektury trafimy tutaj na ghost story (fantastyczny Pokój kulek), weird fiction (tytułowe W poszukiwaniu Jake’a), nieco lovecraftowskie (Szczegóły), jak i gore (Chowaniec), dzięki czemu niemal każdy miłośnik grozy, znajdzie w niej coś dla siebie.


15. Hex Thomas Olde Heuvelt

“Hex” to naprawdę dobra powieść grozy, w przeciwieństwie do większości tytułów na tej liście, napisana stosunkowo niedawno, bo w 2013 roku. Świat stworzony przez autora jest naprawdę wiarygodny – co jest według mnie nie lada osiągnięciem, gdy akcja powieści dzieje się w czasach współczesnych, a bohaterowie sprawnie przeprowadzają nas przez fabułę powieści. Uważam, że motywem przewodnim książki Heuvelta jest natura ludzka i to, do czego jesteśmy zdolni w sytuacji kryzysu.


16. Ślepowidzenie Peter Watts

W trakcie tworzenia listy zastanawiałem się, jaka książka powinna reprezentować horror sci-fi i i uznałem, że doskonałym przedstawicielem tego gatunku będzie właśnie Ślepowidzenie Petera Wattsa. Powieść zmusza do myślenia (tak w trakcie, jak i po przeczytaniu), fabuła jest oryginalna i wciąga, a bohaterowie są po prostu niepowtarzalni. Pytania stawiane przez autora zostają z czytelnikiem jeszcze na długo po zakończeniu lektury, co jest niestety zjawiskiem tak rzadkim, jak i pożądanym.


17. Slade House David Mitchell

Slade House Davida Mitchella to przemyślany, dobrze napisany horror, sprawiający, że w trakcie lektury czytelnikowi stale towarzyszy uczucie niepokoju. Fabuła jest dopracowana, bohaterowie dobrze zaprojektowani, a opowiadana historia po prostu wciąga i trudno oderwać się od czytania. Szczerze polecam każdemu fanowi horrorów z elementami fantastyki i okultyzmu. Przyjemny wieczór z dreszczykiem emocji gwarantowany.


18. Czerwony śnieg Ian MacLeod

Najnowsza powieść Iana MacLeoda to melancholijna, klimatyczna powieść, dotykająca tematów takich jak: upadek ideałów, ludzkie okrucieństwo, czy samotność. Pomimo iż zakończenie książki było dla mnie sporym rozczarowaniem, a niektóre wątki mogą wydawać się już nieco ograne, to ostatecznie lektura Czerwonego śniegu, dzięki sennej, nieco niepokojącej atmosferze i interesującej historii głównego bohatera, była dla mnie przyjemnością. Jeśli szukacie wolnej, skłaniającej do przemyśleń powieści, z wampirem w roli głównej, to myślę, że powinniście dać szansę tej książce.


19. In Heaven, Everything is Finezbiór opowiadań inspirowanych twórczością Davida Lyncha

In Heaven, Everything is Fine to bardzo solidny zbiór opowiadań, zawierający takie perełki jak Teatro Grottesco Thomasa Ligottiego, Hadley Bena Loory’ego, czy Finding yourself as someone else Matthew Reverta. Nie jest to być może literatura prosta w interpretacji, ale na pewno warta poświęconego jej czasu. Każdy fan literatury grozy znajdzie tu coś dla siebie.

Książkę możecie kupić pod tym linkiem.

20. Król w żółci Robert W. Chambers

Legendarny zbiór opowiadań, który ostatnimi czasy zyskał na popularności dzięki doskonałemu serialowi Detektyw, nawiązującemu do postaci “Króla w żółci”. Utwory Chambersa to prawdziwa klasyka literatury grozy – tajemnicza atmosfera i uczucie niepokoju niemal przez cały czas towarzyszą czytelnikowi w trakcie lektury, a świat wykreowany przez autora na długo zapada w pamięci.


21. Teatro Grottesco Thomas Ligotti

Myślę, że najlepszym autorem do rozpoczęcia przygody z gatunkiem weird fiction jest właśnie Thomas Ligotti i jego zbiór opowiadań Teatro Grottesco. Nie znajdziecie tutaj szybkiej akcji, czy po prostu rozrywki, ale za to możecie liczyć na surrealistyczną, gęstą atmosferę oraz mroczne i po prostu niepokojące obrazy namalowane piórem naprawdę zdolnego pisarza. Jeśli nie mieliście jeszcze styczności z weird fiction, to myślę, że zbiór opowiadań Ligottiego jest doskonałą lekturą na początek przygody z tym gatunkiem.


22. Miasteczko Salem, To, Lśnienie… Stephen King

Jeśli mowa o literaturze grozy, to na żadnej liście po prostu nie może zabraknąć Stephena Kinga. Charakterystyczny, lekki styl autora zaskarbił mu miliony fanów, a jego powieści doczekały się już dziesiątek (o dziwo, często udanych) ekranizacji i adaptacji. Jeśli jeszcze nie czytaliście książek Kinga, sądzę, że warto zacząć od Miasteczka Salem (mojej ulubionej książki pisarza), w której znajdziemy wszystko to, co u niego najlepsze.


23. Nawiedzony dom na wzgórzu Shirley Jackson

O powieści tej znów zrobiło się głośno, dzięki jego serialowej, zresztą bardzo udanej, adaptacji, która niedawno pojawiła się na Netflixie. Warto tu jednak zaznaczyć, że może poza samym motywem ghost story, książka ma tutaj z filmową produkcją niewiele wspólnego. Trzy skrajnie różne osoby udają się do nawiedzonego domu na wzgórzu – co może z tego wyniknąć? O tym będziecie musieli przekonać się sami, ale wspomnę jeszcze, że powieść Shirley Jackson należy do ulubionych samego króla horroru – Stephena Kinga.  


24. Dziecko Rosemary Ira Levin

Powieść Iry Levina, która zainspirowała potem legendarny już film Romana Polańskiego, to również klasyka literatury grozy. Młode małżeństwo wprowadza się do mieszkania w Nowym Jorku, zaraz obok dosyć osobliwej pary staruszków. Tak właśnie zaczyna się jedna z najbardziej znanych, okultystycznych powieści XX wieku. Dzięki doskonale budowanemu napięciu, jest to lektura, o której nie zapomnicie jeszcze na długo, po jej zakończeniu.


25. Zagłada domu Usherów i wiele innych – Edgar Allan Poe

Wśród utworów tego klasyka literatury grozy, bardzo często możemy spotkać się z motywami tragicznej śmierci i makabrycznych, trudnych do wyjaśnienia ludzkim rozumem wydarzeń oraz wyrzutów sumienia, nie dających spokoju bohaterom. Opowiadania Edgara Allana Poe, jednego z najbardziej znanych twórców gotyckiego horroru, na zawsze odmieniły oblicze tego gatunku. Biorąc też pod uwagę fakt, że większość z nich, pomimo upływu czasu, dalej potrafi przestraszyć – serdecznie polecam.


26. Jakiś potwór tu nadchodzi – Ray Bradbury

Napisane wyjątkowym, charakterystycznym dla Raya Bradbury’ego Jakiś potwór tu nadchodzi (osoby chcące zacząć przygodę z twórczością tego autora, zachęcam do lektury Kronik marsjańskich), to piękna, pełna nostalgii opowieść o przyjaźni, dzieciństwie i walce dobra ze złem. A do tego momentami może nieźle przestraszyć.

Czy są jeszcze jakieś horrory, które, według Was, warto byłoby dodać do listy? Dajcie proszę znać w komentarzach.

Inne książki, które warto przeczytać:

W trakcie lektury wspomnianych wyżej książek, kilkukrotnie, aby lepiej poznać gatunek i motywy w nim występujące, sięgałem do różnego rodzaju źródeł. Niektóre były napisane lepiej, inne gorzej, ale z każdego dowiedziałem się czegoś ciekawego. Przykładowe tytuły dla zainteresowanych:

Wampir. Biografia symboliczna. – Maria Janion

Lore. Potworne istoty. – Aaron Mahnke

Bestiariusz słowiański. Rzecz o biziach, kadukach i samojadkach. – P. Zych i W. Vargas

Magiczne zawody. – P. Zych i W. Vargas

W górach przeklętych. Wampiry Alp, Rudaw, Sudetów, Karpat i Bałkanów. – Bartłomiej Grzegorz Sala

Wycie w ciemności. Wilki i wilkołaki Europy – Bartłomiej Grzegorz Sala

W kręgu wampirów i wilkołaków – Bohdan Baranowski

H.P. Lovecraft. Biografia. – S.T. Joshi

Jeśli chcielibyście zostać patronami Fantasmarium i pomóc nam w dalszym rozwijaniu portalu, gorąco zapraszamy do odwiedzenia naszego profilu w serwisie Patronite:



Categories: Horror, Książki, Różne

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

2 replies

  1. Kolejne świetne zestawienie! Jak widać mam sporo do nadrobienia w temacie książek grozy 🙁

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: